ΙΣΤΟΡΙΑ

Η ιερή ιστορία του Άθωνα ανατρέχει σε βάθη αιώνων, ήδη από την αρχαιότητα. Η περιοχή ονομαζόταν αρχικώς «Ακτή», και αργότερα «Άθως». Ήδη από την αρχαιότητα, η περιοχή αποτελούσε καταφύγιο ανθρώπων αφιερωμένων στον Θεό και τόπο μυστηριακών τελετών. Ορισμένα ίχνη αρχαίων τόπων λατρείας και οικισμών, όπως η Θύσσος, διακρίνονται έως και σήμερα.

Σύμφωνα με την ιερά Παράδοση, η Υπεραγία Θεοτόκος επισκέφθηκε τον Άθωνα κατά το αποστολικό ταξίδι της. Θαυμάζοντας τη φυσική ομορφιά του τόπου, παρακάλεσε τον Υιό της να της αφιερωθεί ο Άθως. Η θεία συγκατάθεση δεν άργησε να εκφραστεί: φωνή εκ του ουρανού επικύρωσε την επιθυμία της, καθαγιάζοντας διαπαντός τη γη του Άθωνα.

Καθώς οι ειδωλολατρικοί πληθυσμοί εξέλιπαν, η έρημος του τόπου έγινε πόλος έλξης για τους πρώτους Χριστιανούς ασκητές. Στον 10ο αιώνα, εδραιώθηκε πλέον ως τόπος αποκλειστικά μοναστικός και έλαβε επίσημα την ονομασία "Άγιον Όρος" και "Περιβόλι της Παναγίας".

Το "άβατον" ετέθη ήδη από τους πρώτους αιώνες, και η Θεοτόκος θεωρείται έκτοτε η έφορος στον ιερό Άθωνα. Η πρώτη ιστορική μνεία στην οποία μνημονεύονται μοναχοί από τον Άθωνα είναι η Μαρτυρία του Γενεσίου, τον 10ο αιώνα για την συμμετοχή των αγιορειτών στην συνέλευση της Κωνσταντινουπόλεως το 842 με την αναστήλωση των εικόνων. Η Μεγίστη Λαύρα, που θεμελιώθηκε από τον Άγιο Αθανάσιο τον Αθωνίτη, υπήρξε η πρώτη μεγάλη κοινοβιακή Μονή εντός της αθωνικής χερσονήσου. Σύντομα ακολούθησαν και οι άλλες ιστορικές Μονές.

Παρά τις αλλεπάλληλες επιδρομές πειρατών και τις διάφορες περιπέτειες, κατά τον μακραίωνα ιστορικό του βίο, το Άγιον Όρος διασώθηκε χάρη στη θεία προστασία της Παναγίας και αποτελεί μέχρι τις ημέρες μοναδική περίπτωση αδιάσπαστης θεσμικής συνέχειας για περισσότερο από 1200 χρόνια.