1. Γενική Άποψη
 
2. Καθολικό

 3. Πύργος
 
 

1. Γενική ἄποψη

᾿Από τήν πρώτη στιγμή πού ἡ Μονή ξεπροβάλλει στά μάτια τοῦ προσκυνητῆ, καθώς κατηφορίζει τόν ἀγροτικό δρόμο πού ὁδηγεῖ ἀπό τίς Καρυές πρός αὐτήν, δίνει τήν εἰκόνα ἑνός καλά ὀχυρωμένου κάστρου, ὅπου δεσπόζει ὁ ἐπιβλητικός Πύργος μέ τίς πολεμίστρες, ἐνῶ τά ἐξωτερικά κτίρια μοιάζουν νά προσπαθοῦν



Ἐξώστης στή βόρεια πτέρυγα.
νά κρύψουν προστατευτικά τό Καθολικό καί τά ἄλλα ἐσωτερικά κτίσματα τῆς Μονῆς. ῾Η διάταξη αὐτή, ἐμφανῶς ἀμυντική, μᾶς ὑπενθυμίζει τίς ἱστορικές περιπέτειες τῆς Μονῆς, πού, ἰδίως κατά τήν κρίσιμη περίοδο τῆς ἱδρύσεώς της, ἀλλά καί καθ᾿ ὅλη τήν περίοδο τῆς Τουρκοκρατίας, εἶχε νά ἀντιμετωπίσει ποικίλους ἐχθρούς καί ἐπιδρομεῖς.

῞Ολοι ὅσοι ἀσχολήθηκαν μέ τήν ἀρχιτεκτονική τῆς Μονῆς ὁρίζουν τό σχῆμα της, σέ κάτοψη, ὡς ἀκανόνιστο ἤ πολυγωνικό. Τοῦτο προέκυψε πιθανότατα ὡς ἀποτέλεσμα τῶν οἰκοδομικῶν παρεμβάσεων καί ἐπεκτάσεων πού διενεργήθηκαν κατά τήν πάροδο τῶν αἰώνων, σέ τέτοιο μάλιστα βαθμό, ὥστε νά διαπιστώνεται ὅτι «τό κτιριακό συγκρότημα πού σήμερα ἀντικρίζουμε, χρονολογεῖται βασικά στόν 17ο καί 18ο αἰώνα». ῎Ετσι, θεωρεῖται ὅτι τά ἀρχικά κτιτορικά κτίσματα πρέπει νά περιορίζονταν στό βορειοδυτικό τμῆμα τοῦ σημερινοῦ κτιριακοῦ συγκροτήματος καί στό Καθολικό, περιστοιχισμένο ἀπό τά μοναχικά κελλιά. Σύμφωνα μέ νεότερα στοιχεῖα, ἡ ἐπέκταση τῶν κτισμάτων νοτιοανατολικά πρέπει νά χρονολογηθεῖ μεταξύ τῶν ἐτῶν 1483-1535, ἄποψη που ἔρχεται νά ἐπιβεβαιώσει τίς σχετικές ἀναφορές τῶν Μπάρσκυ καί Κομνηνοῦ ὅτι ἡ «νέα αὐλή» τῆς Μονῆς ὑπῆρξε ἔργο τοῦ Μπάρμπουλου.

Τά κτίρια δέν ὑπερβαίνουν τούς τρεῖς ὀρόφους καί χαρακτηρίζονται ἐσωτερικά ἀπό τίς κτιστές, τοξωτές στοές καί τόν πλούσιο κεραμοπλαστικό διάκοσμο, ἐνῶ ἐξωτερικά ἀπό τούς ξύλινους ἐξῶστες καί τά σαχνισιά (κλειστοί ἐξῶστες μέ παράθυρα), πού προσφέρουν ὑπέροχη θέα πρός τό πέλαγος ἤ τήν ἀπότομη κορυφή τοῦ ῎Αθω.



Ἄποψη τῆς Μονῆς καί τῆς Σκήτης τοῦ Προφήτου Ἠλιού ἀπό τή θάλασσα.




Ἄποψη τῆς δυτικῆς πτέρυγας μέ χιόνια.