1. Ιδρυση - Κτήτορες
 2. Βυζαντινή Περίοδος
 3. Νεότερος Βίος
 
 

2. Βυζαντινή περίοδος

Μετά τό θάνατο τῶν κτιτόρων ἡ Μονή ἀντιμετώπισε μία σοβαρή δοκιμασία, ἐξαιτίας καταστρεπτικῆς πυρκαγιᾶς πού ξέσπασε τό 1392 στό νεόδμητο κτιριακό της συγκρότημα, ἀποτεφρώνοντας ἤ προκαλώντας σοβαρές καταστροφές σέ πολλά ἀπό τά κτιτορικά κτίσματα καί στό ἀρχεῖο της, μέ τήν ἀπώλεια ἀρκετῶν


Σχέδιο τοῦ κώδικος 101 πού ἀπεικονίζει τό βόρειο τμῆμα τῆς Μονῆς κατά τίς πρῶτες δεκαετίες τῆς ἱδρύσεώς της. Περί τό 1400.

σημαντικῶν ἐγγράφων. Τό γεγονός αὐτό ὁδήγησε τούς παντοκρατορινούς μοναχούς στήν δραστηριοποίησή τους, ὥστε νά διασφαλιστοῦν οἱ κτήσεις τῆς Μονῆς ἐντός καί ἐκτός τοῦ ῾Αγίου ῎Ορους μέ τήν ἐπανέκδοση τῶν σχετικῶν ἐπικυρωτικῶν ἐγγράφων, καί νά ἀνοικοδομηθοῦν τά κατεστραμμένα κτίρια. ῎Ετσι, κατοχύρωσαν ἀρχικά, τόν Δεκέμβριο τοῦ 1392, τήν κτήση τῶν ἕξι κελλιῶν τους στό ῞Αγιον ῎Ορος μέ ἔγγραφο τοῦ Πρώτου ῾Ιερεμία καί τῆς Συνάξεως τοῦ ῾Αγίου ῎Ορους, ἐνῶ στή συνέχεια ἀπευθύνθηκαν στόν αὐτοκράτορα Μανουήλ Β´ Παλαιολόγο, ὥστε νά κατοχυρώσουν τίς κτήσεις τῆς Μονῆς ἐκτός τοῦ ῾Αγίου ῎Ορους. Πράγματι, ὁ Μανουήλ προέβη στήν ἐπικύρωση τῶν κτήσεων τῆς Μονῆς στή Λῆμνο καί στήν ᾿Ανατολική Μακεδονία μέ τρία χρυσόβουλλα, τά ὁποῖα ἀπολύθηκαν τόν Αὔγουστο τοῦ 1393 καί τόν ᾿Ιανουάριο τοῦ 1394 καί 1396.


Μολύβδινη βούλα μέ τήν παράσταση τῆς Πλατυτέρας τῶν Οὐρανῶν. Πατριαρχική συνοδική πράξη τοῦ Συμεών Α'. 1471/2.

Τήν ἔκδοση τῶν ἀνωτέρω χρυσοβούλλων ἀκολούθησαν σχετικά σιγίλλια τοῦ πατριάρχη ᾿Αντωνίου Δ´, ὁ ὁποῖος ἐπέδειξε ἰδιαίτερη πρόνοια ὑπέρ τῆς Μονῆς, μέ τήν ἔκδοση τεσσάρων συνολικά πατριαρχικῶν ἐγγράφων. Τά δύο ἐξ αὐτῶν ἀφοροῦσαν στήν ἐπικύρωση τῶν μετοχίων τῆς Μονῆς στήν ᾿Ανατολική Μακεδονία καί στή Λῆμνο, ἐνῶ τά ἄλλα δύο, χρονολογούμενα τόν ᾿Ιανουάριο καί τόν ᾿Απρίλιο τοῦ 1396, ἐπιλαμβάνονταν σοβαρῶν ζητημάτων σχετικῶν μέ τήν ἀνεξαρτησία τῆς Μονῆς ἀπό τόν Πρῶτο τοῦ ῾Αγίου ῎Ορους, τόν ἐπίσκοπο ῾Ιερισσοῦ καί τούς πατριαρχικούς ἐξάρχους, καθώς καί μέ τόν ἐσωτερικό βίο τῆς Μονῆς (κοινοβιακή τάξη, σχέσεις ἡγουμένου-μοναχῶν κ.ἄ.).

 



Χρυσόβουλλο τοῦ αὐτοκράτορος Μανουήλ Β' τοῦ Παλαιολόγου σέ περγαμηνή, περί τῶν κτημάτων τῆς Μονῆς στήν Λῆμνο. 1396.